Συχνές απορίες

Συχνά μας ρωτούν...

Ποια είναι η φιλοσοφία του Rudolf Steiner, πώς εκδηλώνεται στην παιδαγωγική;

Η φιλοσοφική θεώρηση του Steiner έχει πολλές όψεις. Εμείς συνομιλούμε με την παιδαγωγική της όψη, εμπνεόμαστε δηλαδή από τις παιδαγωγικές αρχές του Steiner όπως αυτές περιγράφονται στις παιδαγωγικές του διαλέξεις και εφαρμόζονται σε πληθώρα σχολείων εδώ και έναν αιώνα ανά τον κόσμο, αλλά είμαστε έτοιμοι και να διαφωνήσουμε.

Πόσο Waldorf θα είναι το Τριανέμι; Θα υπάρχει εποπτεία από τις διεθνείς κοινότητες;

Το Τριανέμι επιλέγει να έχει έναν παιδαγωγικό προσανατολισμό Waldorf, παίρνοντας απόσταση τόσο από δογματικές προσεγγίσεις όσο κι από μια επιφανειακή προσέγγιση της συγκεκριμένης παιδαγωγικής. Υπάρχει ανοιχτή επικοινωνία, καλή σχέση και έμπρακτη στήριξη του σχολείου από τη διεθνή κοινότητα Waldorf. Σημειώνουμε ωστόσο ότι τα σχολεία Waldorf έχουν εξαπλωθεί σε όλες τις ηπείρους προσαρμοζόμενα υπό συνθήκες αυτονομίας στις κατά τόπους κοινωνίες.

Γιατί πιστεύετε στη σημερινή εποχή δεν πρέπει να έρχονται σε εποικοδομητική επαφή με την τεχνολογία; Ποια είναι η θέση σας σε σχέση με τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές;

Αναγνωρίζουμε ότι η χρήση υπολογιστών είναι μία σημαντική ικανότητα για την ενήλικη ζωή, πλην όμως πιστεύουμε ότι η τεχνολογική εκμάθηση της πληροφορικής δε συνδέεται με την παιδική ηλικία. Το παιδί έχει ανάγκη την άμεση επαφή με τους ανθρώπους και τον κόσμο, όπως και να αποκτήσει δεξιότητες με το σώμα του. Οι υπολογιστές όχι μόνο δεν μπορούν να το βοηθήσουν σε αυτό αλλά το απομακρύνουν. Οπότε προτείνουμε εναλλακτικό περιεχόμενο στο αντίστοιχο γνωστικό αντικείμενο και θεωρούμε ότι η πληροφορική ως γνωστικό αντικείμενο διαθέτει επαρκές μη-τεχνολογικό περιεχόμενο (κατασκευές, απλοί αλγόριθμοι) μακράν καταλληλότερό για παιδιά Δημοτικού. Θα εξετάσουμε τη διδασκαλία πληροφορικής μέσω υπολογιστών στη ΣΤ’ τάξη, με στόχο τα παιδιά να μάθουν να είναι «κύριοι» του εαυτού τους και να μην πνίγονται στην επιφανειακή πληροφόρηση.

Ποια είναι η παιδαγωγική προσέγγιση σε σχέση με το διάβασμα στο σπίτι;

Ήδη από το Υπουργείο ο προτεινόμενος χρόνος μελέτης είναι: το πολύ 30’ (Α-Β), 45’ (Γ-Δ), 60’ (Ε-ΣΤ), συνεπώς η μελέτη για τα παιδιά που παραμένουν στην απογευματινή ζώνη γίνεται στο σχολείο. Η σχέση του παιδιού με την ατομική μελέτη καλλιεργείται από την Α΄ Δημοτικού και κορυφώνεται σταδιακά από την Δ’ μέχρι την ΣΤ’. Στο Τριανέμι προάγεται η αξία της ατομικής μελέτης και ανάληψης της ευθύνης της, σε συνεργασία με το δάσκαλο της τάξης και όχι με τους γονείς.

Ποια είναι η θέση του σχολείου σε σχέση με την αξιολόγηση των μαθητών;

Δε θεωρούμε την αξιολόγηση μέσω βαθμών χρήσιμο εργαλείο. Από την πλευρά μας εφαρμόζουμε μια περιγραφική αποτύπωση της προόδου και των δυνατοτήτων των μαθητών, και η όποιου άλλου τύπου αξιολόγηση θα είναι για να διαπιστώσουν οι δάσκαλοι τα αποτελέσματα της δουλειάς τους, και σίγουρα όχι για να πάρουν τα παιδιά κάποιο βαθμό. Οι θέσεις μας αυτές συνάδουν και με τις εξαγγελίες του Υπουργείου Παιδείας για το Δημοτικό σχολείο.

Πώς μαθαίνουν τα παιδιά να γράφουν και να διαβάζουν;

Τα παιδιά ξεκινούν τη γραφή κατ’ αναλογία με το πώς ιστορικά ο άνθρωπος ξεκίνησε να γράφει: οι εικόνες γίνονται σύμβολα και τελικά γράμματα κι ακολουθεί η ανάγνωση. Τα γράμματα εισάγονται με ζωντανές εικόνες και βιώνεται η ιδιαίτερη ποιότητα του κάθε γράμματος (π.χ. Φ από την Φωτιά). Παράλληλες δραστηριότητες (form drawing, χειροτεχνίες-πλέξιμο κ.α.) καλλιεργούν την λεπτή κινητικότητα, το συντονισμό ματιού-χεριού και την αίσθηση της συμμετρίας, ώστε να συμβάλλουν στην εκμάθηση της γραφής και της ανάγνωσης. Ακολουθούμε το ρυθμό εκμάθησης που προτείνεται από το Υπουργείο Παιδείας, και πρωτίστως σεβόμαστε το ρυθμό του κάθε παιδιού.

Ένα παιδί που φοιτά σε δημόσιο σχολείο (π.χ. στη Γ’ δημοτικού) θα μπορέσει να προσαρμοστεί;

Η φετινή  εμπειρία μας έδειξε ότι η προσαρμογή είναι γοργή κι ευχάριστη.

Ένα παιδί που θα παρακολουθήσει το σχολείο σας, πόσο εύκολα πιστεύετε θα προσαρμοστεί σε ένα άλλο σχολικό περιβάλλον;

Έχουμε τη μέριμνα το κάθε παιδί του σχολείου να μπορεί στο τέλος κάθε τάξης να ανταπεξέλθει γνωστικά στην αντίστοιχη βαθμίδα κάποιου άλλου σχολείου. Την ίδια στιγμή θεωρούμε ότι οι μαθητές μας, επειδή ακριβώς υποστηρίζονται ολόπλευρα σε όλα τα αναπτυξιακά τους στάδια, διαθέτουν αυξημένες δυνατότητες προσαρμογής.

Οι δάσκαλοι πώς ενδυναμώνονται για να υποστηρίξουν τα παιδιά;

Η ομάδα των παιδαγωγών είναι ένας ζωντανός οργανισμός ο οποίος συναντιέται σε εβδομαδιαία βάση και εκτός από το αμιγώς παιδαγωγικό έργο (συζήτηση για κάθε παιδί, σύνδεση δραστηριοτήτων κ.α.) εργάζεται συνειδητά για την ενδυνάμωση και εξέλιξη των παιδαγωγών.

Γίνεται ομαδική μελέτη, δίνεται μεγάλη σημασία στις αρμονικές και ειλικρινείς σχέσεις, ενώ την ομάδα των εργαζόμενων παιδαγωγών ενισχύει ένας κύκλος παιδαγωγικών συμβούλων που λειτουργούν ως μέντορες. Η ομάδα των παιδαγωγών είναι η ψυχή του σχολείου. Θεωρούμε ότι η παιδαγωγική Waldorf προτείνει στον παιδαγωγό επαρκή εργαλεία προσωπικής εξέλιξης τα οποία τον ενδυναμώνουν στο παιδαγωγικό του έργο και στη σύνδεσή του με το παιδί.

Κάθε πότε θα συναντάμε τους δασκάλους;

Οι συναντήσεις των γονέων με τους δασκάλους πραγματοποιούνται μια φορά το μήνα, σε προγραμματισμένη μέρα και ώρα εκτός σχολικού ωραρίου, για διαπροσωπική επαφή με το γονέα. Επιπλέον, οι δάσκαλοι θα έχουν μια ορισμένη ώρα διαθεσιμότητας ανά εβδομάδα.

Είναι αλήθεια ότι συστήνετε στους γονείς να μην περνούν τα παιδιά τους ώρα στο σπίτι μπροστά σε τηλεόραση, υπολογιστές, tablets, smart phones κλπ;

Είναι αλήθεια. Η έκθεση σε οποιουδήποτε είδους οθόνη, ειδικά στις πρώτες τάξεις του Δημοτικού, στερεί από το παιδί την φυσική του τάση να συνδεθεί με τον πραγματικό κόσμο και μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες για τη σωματική του ανάπτυξη και τη μελλοντική υγεία του. Σε κάθε περίπτωση, για όλες τις τάξεις του Δημοτικού, θεωρούμε ότι η έκθεση στις οθόνες πρέπει να είναι πολύ περιορισμένη κι ελεγχόμενη από το γονιό.

Ο δάσκαλος θα ακολουθεί την τάξη για πολλά χρόνια;

Ναι, στο βαθμό όπου αυτό επιτρέπεται από το ελληνικό σύστημα εκπαίδευσης. Με αυτόν τον τρόπο δίνεται η δυνατότητα εμβάθυνσης της σχέσης δασκάλου-μαθητή, κάτι που μπορεί να έχει πολλά παιδαγωγικά οφέλη. Το θεωρούμε εφικτό και εύλογο, ενώ παράλληλα είναι μεγάλος ο αριθμός των δασκάλων ειδικοτήτων που εισέρχονται ήδη από την Α’ Δημοτικού, οπότε οι μαθητές έρχονται σε επαφή με αρκετούς παιδαγωγούς.

 

Τί δεδομένα υπάρχουν σχετικά με την πορεία των παιδιών που έχουν πάει σε δημοτικά, γυμνάσια και λύκεια Waldorf και τη μεταγενέστερη ακαδημαϊκή τους πορεία;

Σύμφωνα με την εμπειρική μελέτη του επικεφαλής του Tμήματος Eκπαιδευτικών Eρευνών του Πανεπιστημίου του Ντίσελντορφ καθ. Heiner Barz, οι απόφοιτοι των σχολείων Waldorf φαίνεται ότι γίνονται αρκετά συχνά οι ίδιοι δάσκαλοι, αλλά και γιατροί, μηχανικοί καθώς και απόφοιτοι θετικών και ανθρωπιστικών επιστημών. Αυτό το αποτέλεσμα ταιριάζει με ένα άλλο εύρημα του τεστ εκπαιδευτικής αξιολόγησης PISA, σύμφωνα με το οποίο, οι ικανότητες των μαθητών των σχολείων Waldorf στις θετικές επιστήμες βρίσκονται πολύ πάνω του μέσου όρου.

Πώς διδάσκεται η θρησκεία;

Η θρησκευτική αγωγή αποτελεί βασικό στόχο της εκπαίδευσης σύμφωνα με το Υπουργείο Παιδείας και αποτελεί υποχρεωτικό μάθημα. Στο σχολείο Waldorf δίνεται σημασία στην καλλιέργεια της ευλάβειας, του θαυμασμού και της αγάπης προς το μικρό, το μεγάλο, τη φύση, τον άνθρωπο. Διδάσκονται ιστορίες που στοχεύουν στην ηθική εκπαίδευση του παιδιού. Διδάσκεται σε μεγαλύτερο βαθμό η Χριστιανική θρησκεία, με αναφορές σε άλλες θρησκείες, χωρίς να γίνεται κατήχηση.

Ποια η αξία της αφήγησης παραμυθιών;

Με βάση παλαιότερες αλλά και σύγχρονες παιδαγωγικές απόψεις, τα παιδιά προσχολικής ηλικίας και σε μικρότερο βαθμό στις πρώτες τάξεις του δημοτικού διαθέτουν «μαγική σκέψη». Τα παραμύθια με νεράιδες, νάνους, ζώα με ανθρώπινα χαρακτηριστικά, μιλούν στον κόσμο τους. Η αξία των παραμυθιών στην δημιουργική σκέψη έχει αναγνωριστεί ευρέως, με το κεράκι να δημιουργεί μία διάθεση ευλάβειας, προσμονής και ησυχίας πριν την αφήγηση του παραμυθιού.

Ισχύει ότι στα σχολεία Waldorf δεν υπάρχουν αθλήματα;

Στο σχολείο μας το μάθημα της γυμναστικής θα γίνεται κανονικά, στα πρώτα χρόνια θα περιλαμβάνει πολλά παιχνίδια σε ομάδες, ενώ προχωρώντας οι τάξεις εντάσσονται και τα αθλήματα.

Τα παιδιά τρώνε στο σχολείο;

Τα παιδιά έχουν αρκετά μεγάλα χρονικά διαστήματα για κολατσιό (από το σπίτι), ενώ όσα παιδιά μένουν στην απογευματινή ζώνη του σχολείου τρώνε όλα μαζί το φαγητό που έχουν φέρει από το σπίτι τους. Σε σύνδεση με διάφορα μαθήματα επίσης, τόσο στο νηπιαγωγείο όσο και στο δημοτικό είναι αρκετές οι στιγμές που τα παιδιά  μαγειρεύουν στην κουζίνα του σχολείου και τρώνε αυτό που μαγείρεψαν.

Πώς τοποθετείται το σχολείο σε σχέση με τις θρησκευτικές ή τις εθνικές εορτές;

Το σχολείο θα συμμετέχει σε όλες τις γιορτές, με σεβασμό σε όλες τις οικογένειες των παιδιών, αλλά και σε όλους.

Ακολουθείτε το ετήσιο πρόγραμμα με τις επίσημες αργίες;

Ναι, κανονικά.

Υπάρχει διευθυντής;

Υπάρχει όπως το απαιτεί το ΥΠΠΕΘ αλλά η εσωτερική δομή της παιδαγωγικής ομάδας δεν είναι ιεραρχική, οι δάσκαλοι λειτουργούν ως συν-αδελφοί, με ελευθερία και σε συντονισμό με όλο το σχολείο. Οι σχέσεις των δασκάλων μεταξύ τους είναι αναπόσπαστο μέρος της παιδαγωγικής, καθώς τα παιδιά επηρεάζονται και τρέφονται περισσότερο από αυτές, παρά από οποιαδήποτε θεωρητική προσέγγιση.

Ποιος είναι ο ιδιοκτήτης του σχολείου;

Το μη κερδοσκοπικό σωματείο με την επωνυμία «Τριανέμι», με τα εκάστοτε τακτικά, αρωγά και επίτιμα μέλη του.

Πώς μπορώ να βοηθήσω ως φίλος σε αυτή τη φάση; Μπορεί να προσμετρήσετε την εργασία μου αντί για δίδακτρα;

Προς το παρόν, είμαστε έτοιμοι να δεχτούμε οποιαδήποτε προσφορά (δωρεά) αλλά δεν έχουμε τρόπο να την αντισταθμίσουμε με ανελαστικές ανάγκες για χρήματα (για μισθούς, εργοδοτικές εισφορές κλπ). Το τι ανάγκες έχουμε σε υλικά και εργασία θα διατυπωθεί συγκεκριμένα στο επόμενο διάστημα και δεν θα ντραπούμε καθόλου να ζητήσουμε τη βοήθειά σας!

Αν κάποιος δεν έχει τη δυνατότητα να πληρώσει τα δίδακτρα, αλλά θέλει να γίνει κοινωνός αυτού που περιγράψατε, έχετε κάτι να προτείνετε;

Στην πλήρη του ανάπτυξη το σχολείο θέλει να μπορέσει να έχει αριθμό υποτροφιών για τέτοιες περιπτώσεις, σε αυτό το χρονικό σημείο όμως δεν μπορούμε να υποσχεθούμε κάτι τέτοιο, προέχει η βιωσιμότητα του σχολείου. Παράλληλα όταν το σχολείο αρχίσει να λειτουργεί, οραματιζόμαστε την κοινότητά του να εκτείνεται και πέραν των οικογενειών των μαθητών του, μέσα από εργαστήρια, σεμινάρια, γιορτές και ημερίδες, ανοιχτές σε ένα πιο ευρύ κοινό.

Τα 20 άτομα ενός τμήματος του νηπιαγωγείου θα έχουν μια δασκάλα;

Θα υπάρχουν τουλάχιστον δύο νηπιαγωγοί ανά πλήρες τμήμα.

;